STADSWERK / NIEUWS / #1 / JUNI 08

Wijziging aanvraagformulier bouwvergunning
Mede-opdrachtgeverschap in Almere
Friesland rekent op krimp


'Wabo: dienstverleningsinstrument bij uitstek'
door Piet Paantjens, Projectmanager Stadswerk Platform Omgevingsrecht

Ofschoon nog steeds niet vaststaat wanneer de Wabo zal worden ingevoerd, is het zowel overheden als bedrijfsleven duidelijk, dat dit instrument veel kansen biedt voor het verbeteren van de overheidsdienstverlening aan burgers en bedrijfsleven.
Vaststaat dat de plenaire behandeling door de Eerste Kamer op 7 en 8 juli zal gaan plaatsvinden. Afhankelijk van het resultaat kunnen daarna zowel de BOR als de MOR en de Invoeringswet worden aangepast en gepubliceerd.
Ook de Landelijke Voorziening Omgevingsloket (LVO) lijkt op koers te liggen.
Niets staat dan meer een snelle invoering in de weg. Of toch? Twijfelachtig blijft of de VNG en VROM het eens worden over de extra kosten die gemeentelijke overheden zich moeten troosten voor het implementeren van de Wabo.
VROM is van mening dat de 72 miljoen Euro die de VNG hiervoor vraagt aan de hoge kant is. Een nader onderzoek hierna lijkt noodzakelijk om tot een compromis te komen. Het Stadswerk Platform Omgevingsrecht heeft, na analyse van de implementatiekosten van een vijfentwintigtal gemeenten, geconcludeerd dat de kosten nog hoger zullen uitvallen en dichter bij de honderd miljoen zullen uitkomen.

Overheden zijn druk met het verbeteren van hun dienstverlening door het herinrichten van hun frontoffices, het vergunningenbackoffice en het toezicht en handhaving. Daarbij moeten zij ook nog eens afspraken maken met Waterschappen en Provincies over ieders inspanningen in het omgevingsproces.
De meeste gemeenten lijken aardig op schema te liggen. Echter zo’n honderd gemeenten moeten nog aan het werk of zien nog onvoldoende in dat de Wabo een van de instrumenten is om de dienstverlening naar een hoger niveau te tillen.
Gelukkig zitten brancheorganisaties als Bouwend Nederland, de BNA, Aedes en de Kamer van Koophandel niet meer stil. Ook zij zien dat het verbeteren van de kwaliteit van het vooroverleg en van de aanvraag van de omgevingsvergunning veel kan bijdragen aan het stroomlijnen van het vergunningentraject. Het projectbesluit uit de nieuwe Wro biedt hiertoe vanaf 1 juli nog eens extra mogelijkheden. Echter de invoering van de wet kost gemeenten veel energie om alles op tijd ingericht te hebben. Daardoor loopt het implementatietraject van de Wabo mogelijke averij op.

In tegenstelling tot de brancheorganisaties lijken ICT-bedrijven de kat uit de boom te kijken en zijn zij schoorvoetend begonnen aan het aanpassen van hun producten aan de nieuwe Wabo dan wel het ontwikkelen van nieuwe producten hiervoor.
Het Stadswerk Platform Omgevingsrecht organiseert daarom op 23 juni in Utrecht WaboDigitaal. Op deze dag worden overheden geïnformeerd over de LVO en de producten die inmiddels worden en zijn ontwikkeld voor informatieverstrekken, vergunningverlenen, handhaven en opleiden. Een dag om bij te blijven dus.

Na WaboDigitaal wordt op 25 september weer de Dag van de Wabo georganiseerd. Deze keer gebeurt dat in nauwe samenwerking met o.a Kluwer, InterConcept, Bouwend Nederland en de BNA onder het motto: “Samenhang door Samenwerking”.

Een goede zaak is dat VROM veel aandacht besteed aan het inrichten van de integrale handhaving van het omgevingsrecht. Tot voor kort kreeg dit belangrijke onderdeel van het omgevingsproces nauwelijks aandacht en waren de ogen vooral op het vergunningenproces gericht. Vraag daarbij is of dat VROM-Inspectie hierin leidend moet zijn en of dat dit soort activiteiten niet beter kan worden overgelaten aan organisaties die dichter bij de basis staan.


Stelling: De Eerste Kamer snapt niet waar het werkelijk om gaat bij de Wabo

John Simons, gemeente Zaanstad: 
'...het feit dat het nu een kwestie voor de Eerste Kamer is geworden, geeft aan dat het een erg zwaar middel is.'
Complete reactie 

Frans Fijen, BMS bv
'Volgens mij snapt de Eerste Kamer slechts gedeeltelijk wat er speelt!'
Complete reactie

Wietze van der Schaaf, gemeente Ermelo 
'Waar veel mee geworsteld wordt, is op welke wijze er onderlinge afspraken kunnen worden gemaakt met de overige overheden.'
Complete reactie

John Simons, gemeente Zaanstad:
'De essentie van de Wabo is het verbeteren van dienstverlening aan de burger, dat moet het richtpunt zijn. De Eerste Kamer voert vooral staatsrechtelijke bezwaren aan bij de behandeling van de Wabo, waarbij de autonome bevoegdheden van gemeenten en provincies zwaar wegen. Dat is ook het toetsingskader van de Eerste Kamer. De minister heeft in haar memorie van antwoord deze bezwaren vrij goed kunnen pareren. Maar het feit dat het nu een kwestie voor de Eerste Kamer is geworden, geeft aan dat het een erg zwaar middel is. Een aantal zaken die nu in de Wabo geregeld worden, hadden misschien ook kunnen worden geregeld in een goede coördinatieregeling. Dat er kennelijk een wet nodig is om dienstverlening van overheden te verbeteren, toont wellicht aan dat een aantal gemeenten hier de laatste jaren in tekort zijn geschoten. Dat is misschien wel het belangrijkste signaal.'

Frans Fijen, BMS bv
'Volgens mij snapt de Eerste Kamer slechts gedeeltelijk wat er speelt! De Eerste Kamer heeft tot hoofdtaak om wetsvoorstellen op technische kanten te beoordelen. Het gaat daarbij om de deugdelijkheid van de wet en de samenhang met andere wetten. Zit hier niet voor velen de angel rond de Wabo? Vanaf het begin heeft bijna iedereen de achterliggende gedachte van een omgevingsvergunning omarmd. Velen hebben echter twijfels geuit over de juridische verpakking, zoals Raad van State, VNG, Unie van Waterschappen en diverse vakbroeders. Niets voor niets dat de Eerste Kamer er dus bovenop springt. Lijntjes zijn in ons land immers snel gelegd! Door vooral te concentreren op technische details, zoals de strijdigheid met de Grondwet, de verdeling van bevoegdheden en de complexiteit van wetsonderdelen richt de Eerste Kamer zich vooral op de deugdelijkheid van de wet. Helaas sneeuwt het beoordelingscriterium over de samenhang hierdoor onder. Ook de Eerste Kamer begrijpt onvoldoende dat de klantvraag niet stopt bij de Wabo of dat eenvoudige klantvragen niet op een ingewikkeld juridisch jasje zitten te wachten. Hebben we het al jaren niet over het verkleinen van de afstand tussen burger/ondernemer en overheid? Een gemiste kans. In Den Haag weten ze schijnbaar nog steeds niet hoe ze dit moeten doen. Op gemeentelijk niveau hebben we geen keus, want de klant staat bij ons immers aan de balie.'

Wietze van der Schaaf, gemeente Ermelo
De komst van de omgevingsvergunning is voor veel gemeenten een extra reden geweest om te kijken naar de wijze van dienstverlening. Dit heeft dan ook geleid tot aanpassing van de organisatiestructuren of processen bij verschillende gemeenten. Waar veel mee geworsteld wordt, is op welke wijze er onderlinge afspraken kunnen worden gemaakt met de overige overheden. Op welke wijze gaan wij het bevoegd gezag adviseren of huurt het bevoegd gezag kennis in voor advies? Allemaal zaken waar wij, het waterschap, de provincie en de het rijk mee worstelen of gaan worstelen. Deze discussie zie je ook terug bij de behandeling van de Wabo, de Bor (Besluit omgevingsrecht) en de Mor (Ministeriële regeling omgevingsrecht) in de Eerste Kamer. Kan het wel wat is uitgedacht en handelen wij daarmee niet in strijd met de grondwet? Maken wij het vergunningenstelsel niet te moeilijk voor het bevoegd gezag? De algemene lijn is wel dat het eenvoudiger moet voor de burger bedrijven. De Eerste Kamer ziet dit ook wel in en juicht dit toe. Hierdoor dan ook de kritische houding van de Eerste Kamer die daarmee het belang onderstreept en weet wat er speelt.

Wijziging aanvraagformulier bouwvergunning
Het aanvraagformulier bouwvergunning zal worden aangepast. In het formulier dat vanaf 1 augustus 2008 moet worden gebruikt, is een aantal wijzigingen doorgevoerd in verband met de inwerkingtreding van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening. Ook wordt het formulier aangepast aan de bepalingen uit de Wet bescherming persoonsgegevens.

Door de aanpassingen in het nieuwe formulier wordt het voor gemeenten eenvoudiger om bij publicatie van de aanvragen op internet te voldoen aan de Wet bescherming persoonsgegevens. De volgorde van het formulier is zodanig aangepast dat splitsing van te publiceren en niet te publiceren gegevens eenvoudig mogelijk is. Ook voorziet het nieuwe formulier in de toestemming van de aanvrager voor publicatie van de gegevens.

Het nieuwe formulier is tot stand gekomen in nauw overleg met de gemeente Nijmegen en het College bescherming persoonsgegevens. De nieuwe opzet zal als uitgangspunt worden gehanteerd voor de ontwikkeling van de nog te ontwikkelen formulieren voor de gebruiksvergunning en melding en voor de Omgevingsvergunning.

In de loop van juli zal het definitieve aanvraagformulier via de website van VROM (http://www.vrom.nl) beschikbaar komen. Tot 1 augustus blijft het huidige aanvraagformulier van kracht voor het aanvragen van een bouwvergunning.


Mede-opdrachtgeverschap in Almere
Al jaren is particulier opdrachtgeverschap (zelfbouw) iets wat gestimuleerd wordt, maar zet het nog altijd geen zoden aan de dijk. Bewoners stuiten vaak op institutionele en andere muren en zijn ook beducht voor al te grote risico's. In Almere is ruime ervaring opgedaan met een bouwvorm die de gulden middenweg zoekt: mede-opdrachtgeverschap (MO).

Bij MO wordt de expertise en vakkennis van de ontwikkelaar of corporatie ingezet waar nodig, maar is maximale zeggenschap van de toekomstige bewoner het leidmotief. Op 25 juni vond een congres plaats waarbij de ervaringen in Almere met ruim 1.000 MO-woningen in het Homeruskwartier.


Friesland rekent op krimp
Voor Friese gemeenten gaan de gezamelijke bouwopgave vertraagd uitvoeren. Oorspronkelijk wilden zij tot 2010 ongeveer 1.600 woningen bouwen. Naar aanleiding van de recent verschenen Woonbehoefteonderzoek Fryslân 2007 zijn de plannen aangepast. Nu geldt deze bouwopgave tot 2016. Dat hebben de gemeenten Harlingen, Ferwerderadiel, het Bildt en Franekeradeel op 5 juni 2008 besloten. 

De gemeenten maken wel een verschil tussen stedelijke en landelijke problemen. In het stedelijk bundelgebied Harlingen/Franeker zal er naast herstructurering meer woningen worden gebouwd, terwijl de nadruk in de dorpen op vitaliteit en kwaliteit om te liggen.
Friesland is een van de inmiddels vele gebieden in het land waar met bevolkingskrimp rekening wordt gehouden. Corporaties in deze gebieden zoeken naar en experimenteren met nieuwe ideeën om met krimp om te gaan. Aedes ondersteunt deze zoektocht met een studie naar krimp - samen met de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) en KEI kenniscentrum stedelijke vernieuwing - en door het delen van kennis en praktijkvoorbeelden van regionale initiatieven.

test okt